ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
บทที่ ๒ - กำเนิดพระพุทธศาสนา
เข้าศึกษาในสำนักของดาบส
หลังจากที่พระองค์ได้พบปะสนทนากับพระเจ้าพิมพิสารแล้วก็ได้เข้าไปศึกษายังสำนักของ อาฬารดาบส กาลามโคตร ฝากพระองค์เป็นศิษย์ศึกษาจนสำเร็จตามหลักสูตรของอาจารย์ซึ่งก็ใช้เวลาในการศึกษาไม่นานเท่าไรนัก พระองค์ก็สามารถศึกษาได้อย่างรวดเร็ว อาจารย์อาฬารดาบสก็หมดความรู้ที่จะสอนให้กับพระองค์ พระองค์ก็ได้สมาบัติ ๗ กล่าวคือ รูปฌาน ๔ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน กับอรูปฌาน ๓ ได้แก่ อากาสานัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ และ อากิญจัญญายตนะ
จากนั้น พระองค์พิจารณาเห็นว่า ความรู้ที่ได้ศึกษาจากสำนักของอาฬารดาบสไม่ใช่ทางที่จะนำไปสู่ความเป็นพุทธะได้ จึงได้อำลาอาจารย์ไป
ต่อมา พระองค์ได้เข้าไปทดลองศึกษาในสำนักของดาบสอีกท่านหนึ่งมีนามว่า อุทกดาบส รามบุตร และก็ได้รับความรู้ในอรูปฌานเพิ่มขึ้นมาอีกอย่างหนึ่งคือ เนวสัญญานาสัญญายตนะ ซึ่งก็นับว่าเป็นความรู้ทางจิตที่สูงมากของอาจารย์ พระองค์ได้ศึกษาจนมีความชำนาญเท่าเทียมกับความรู้ของอาจารย์แล้ว แต่พระองค์ก็ไม่ทรงพอพระทัย เพราะนั่นยังไม่ใช่ทางพ้นทุกข์ที่พระองค์ทรงมุ่งหมาย ทรงพิจารณาเห็นว่าไม่ใช่ทางตรัสรู้ พระองค์จึงขอลาออกจากสำนักอุทกดาบสไปแสวงหาสัจจธรรมตามลำพังพระองค์เอง
เมื่อลาจากสำนักของอาจารย์ทั้งสองแล้ว พระองค์ก็เสด็จจาริกมุ่งตรงไปยังตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ทรงพิจารณาเห็นว่าสถานที่นั้นเป็นสถานที่สงบ น่ารื่นรมย์ มีพื้นที่ราบเรียบ มีแนวป่าเขียวสด มีน้ำใสไหลผ่าน มีที่สำหรับโคจรภิกษาอยู่โดยรอบ จึงทรงประทับเพื่อบำเพ็ญเพียร ณ ที่นั้นต่อไป
ฝ่ายปัญจวัคคีย์ซึ่งพากันติดตามพระองค์มาหลายท้องที่หลายเมือง ก็ได้มาพบพระองค์ที่ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม เห็นพระองค์ทรงบำเพ็ญเพียรด้วยวิธีต่าง ๆ อยู่ ก็คิดว่าพระองค์คงจะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าเป็นแน่แท้ จึงได้พากันเข้าไปช่วยปรนนิบัติรับใช้พระองค์