ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา
บทที่ ๑ - ทรรศนะของครูทั้ง ๖
๒. มักขลิโคสาล
ตามประวัติแล้วมีชีวประวัติคล้ายกับปูรณกัสสปะ มักขลิโคสาลเป็นทาสของนายผู้หนึ่ง คราวหนึ่งนายใช้ให้แบกหม้อน้ำมันเดินไปบนแผ่นดินที่มีเปือกตมลื่นมาก นายกำชับว่า แบกหม้อน้ำมัน ให้ดี อย่าลื่นนะพ่อคุณ ผลที่สุดก็ลื่นเพราะความพลั้งเผลอจนได้ และมีความกลัวนายจึงคิดจะวิ่งหนี นายวิ่งไปฉุดผ้าไว้ เขาก็เลยทิ้งผ้า วิ่งหนีไปเป็นคนเปลือย อีกนัยหนึ่ง บางครั้งก็เรียกว่า โคสาล หมายถึง เกิดในโรงโค
มักขลิโคศาลเป็นพวกอเหตุกวาที สอนว่า "ความเศร้าหมอง หรือ ความบริสุทธิ์สุข ทุกข์ หรือ ความดี ความชั่ว เป็นสิ่งเกิดเองโดยธรรมชาติ ไม่มีอะไรเป็นเหตุหรือปัจจัยสนับสนุนให้เกิดขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการกระทำของตนเองหรือคนอื่นก็ตาม ทั้งคนพาลและบัณฑิตเมื่อท่องเที่ยวไปจะสามารถทำที่สุดแห่งทุกข์ได้เอง"